Går mot normal drift

TRE AV FEM: KNM Otto Sverdrup, KNM Roald Amundsen og KNM Fridtjof Nansen utanfor Ferrol i Spania. No er alle tre fartøya på plass i norsk farvatn. Foto: SJØFORSVARET

Kommandør Bjørn Egenberg har fått på plass den tredje av i alt fem nye fregattar i hamnebassenget på Haakonsvern. No ser sjefen for fregattvåpenet fram til å få KNM Fridtjof Nansen, den første i rekka, kampklar.
– Me må venta ei god stund før fartøyet står klart med helikopter og nytt sjømålsmissil. Men fartøyet elles kan bli kampklart og operativt i løpet av hausten, seier Egenberg.

Til England. Før champagnen kan sprettast, skal fregatten og besetninga til England for å gå gjennom ei svært detaljert og grundig generalmønstring. Det blir gjort av Flag Officer Sea Training (Fost), som med sitt mannskap på 600 personar og fartøy og fly tilgjengeleg skal setja den norske fregatten på prøve.
– Fost er ein kvalitetskapasitet i Nato. Dei har enorme ressursar og kan gi oss ei god og objektiv vurdering. Består me dette, er me på rett nivå, meiner våpensjefen.

Garanti ute. I september segla KNM Otto Sverdrup for første gong frå spanske Ferrol, kor fregattane blir bygde, til Bergen og Haakonsvern som blir fartøya sin hovudbase. Dei to forgjengarane har alt delteke på øvingar i norsk farvatn. No er garantiperioden med skipsverftet Navantia ute for dei to første fregattane. Dei fleste testane er gjort og Egenberg ser fram til å ta besetningar og fartøy eit steg vidare.
– No skal me gå frå innfasing til normal drift og vera ein viktig ressurs i Forsvaret. Dette blir ei ny verd for oss, både i høve til storleik og ikkje minst kapasitetar som våpensystem og sensorar. Det er no det byrjar, slår han fast.

HELD FRAM: – Ein enorm kapasitet som skal tena fedrelandet dei neste 30 åra, seier Bjørn Egenberg om dei nye fregattane. Foto: Vidar Hope

Ikkje berre bra. Testinga av dei to første fregattane har føregått todelt: Forsvarets logistikkorganisasjon har sett etter om alt er levert og fungerer i høve til kontraktar, medan besetningane frå Sjøforsvaret har lært seg fartøyet å kjenne. Bjørn Egenberg fortel at ikkje alt har gått knirkefritt under testane.
– Det er ikkje betre – eller dårlegare – enn forventa, men heller ikkje dårlegare. Me er der me skal vera og får ordna opp i det som ikkje har fungert. Dette er ikkje som når ein kjøper ny bil, vrir om nøkkelen og køyrer. Her må det gjerast grundig forarbeid før ein kan utnytta kapasiteten best mogleg.

Personellflukt. Våren 2006 blei Sjøforsvaret utsett for ein større personellflukt. Sentrale besetningsmedlem med påkosta utdanning forsvann til sivilt næringsliv. Egenberg meiner det framleis er eit stykke veg å gå før personellsituasjonen kan friskmeldast.
– Det var like før overtakinga av den første fregatten mange forlot oss. Eg trur dei var svoltne på å segle, noko som er naturleg når ein vil jobbe på fregatt. Situasjonen i dag er spent, men eg vonar at folk er på veg tilbake no når me har kome så langt. Det skjer mykje positivt i fregattvåpenet om dagen, meiner han.
«Nansen» i opplag. Personellmangelen har blitt løyst ved å tappa treningssenteret på land for personell, til fordel for fartøybesetningane. Når den fjerde fregatten, KNM Helge Ingstad, er på plass om eitt år, er det Fridtjof Nansen-besetninga som styrer fartøyet. «Nansen» vil då gå i opplag for ein periode.
– Me vil få ein spanande haust, med samsegling med to eller tre fregattar. I tillegg ventar eit par haustøvingar, seier Egenberg.
KNM Helge Ingstad skal etter planen stå klar hausten 2009, medan den siste, KNM Thor Heyerdahl, er ferdig hausten 2010.

VIDAR HOPE vh@fofo.no