Fartøy skal skrotast

SKYTEMÅL: Både fregattar og MTB-ar kan bli skrota for å testa NSM-missilet. Foto: MORTEN OVESEN.

Fregatten «Bergen» kan bli skytemål når Forsvaret skal testa ut NSM-missilet.
For tida ligg dei utrangerte fregattane «Bergen» og «Trondheim» i opplag i Ramsund. Samstundes er Kongsberg Defence & Aerospace (KDA) i sluttfasen i utviklinga av det nye sjømålsmissilet.
– Nytt sjømålsmissil (NSM) blir testa med skarpt stridshovud i California i USA i april. Me reknar med at dette går bra, og at det blir den siste testen før produksjonen kan setjast i gong, fortel Stig Klynderud, prosjektleiar i Forsvarets logistikkorganisasjon.
Det er 12 år sidan kontrakten med KDA blei inngått. I fjor sommar signerte forsvarsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen seriekontrakten, og 1. juli i år skal utviklingsfasa vera avslutta. Men det kan gå fleire år før missilet kan testast i norsk farvatn.
– Sjøforsvaret kan først ta imot missilet frå 2010 og utover. I mellomtida førebur me integrasjon om bord på Skjold- og Fridtjof Nansen-klassane, seier Klynderud.

Kroken på døra. Sjøforsvaret sine 14 missiltorpedobåtar i Hauk-klassa blei modernisert for 1,15 milliardar kroner i 2001, og fekk omgrepet «Superhauk». Over påsken blir fem av dei spiker.
– Me har fått avhendingsordre på seks skrog som skal til hogging, men me vurderer å bruka eitt av dei som skytemål, fortel Svein Kristian Holmgard i avhendingsprosjektet.
Dei resterande åtte blir i marinestrukturen til den nye Skjold-klassa blir fasa inn. For tida seglar berre to av dei, og frå 1. august i år skal heile Hauk-klassa gå i opplag og i praksis bli marinehistorie.
I fjor blei fregatten KNM Narvik teken i bruk som museumsfartøy i Horten. Frå før har marinemuseet MTB-en KNM Blink til flytande utstilling, i tillegg er søsterfartøyet KNM Brask satt på sokkel ved Haakonsvern i Bergen. For Terje Borvik i Kysteskadren er det tungt å vera vitne til utfasinga.
– Det er heilt jævlig, for å seia det mildt. Desse fartøya er i sin beste levealder og me gret ved tanken på at dei no skal skrotast.
Til Andøya. Fregattane «Bergen» og «Trondheim» sine dagar vil truleg enda ved Andøya rakettskytefelt i Nordland. I 2001 blei fregatten KNM Stavanger senka av torpedo i det same området. Søsterfartøya kan få same lagnad, men det er enno ikkje avgjord.
– Me ser ann sjansen for å bruka desse som skytemål, men føremålet er ikkje å senka dei umiddelbart, men å bruka dei fleire gongar – både med NSM og til anna skyting, seier Stig Klynderud.
Fartøyklassane blir erstatta av Fridtjof Nansen-klassen og Skjold-klassen. Dei skal gjera sitt til å nå generalinspektør Jan Eirik Finseth sitt ambisiøse mål om å bli «Europas beste marine».

Stortingsvedtak. Det var Stortinget som vedtok å fasa ut både Oslo-klassa og Hauk-klassa. Finseth ser fram til å få på plass erstattarane.
– Gamle fartøy, nokre nær 50 år og andre snart 30 år, vert erstatta av topp moderne våpenplattformer – fem fregattar i Fridtjof Nansen-klassa og seks MTB-ar i Skjold-klassa, seier han.
– Dersom me skal bruka nokre av dei gamle fartøya som realistiske mål for nye fartøy og våpensystem, representerer dette ei særs ærefull sorti for stolte marinefartøy som har tent oss vel.

VIDAR HOPE vh@fofo.no

Oslo-klassa
– Dei fem fregattane KNM Oslo, KNM Bergen, KNM Trondheim, KNM Stavanger og KNM Narvik blei levert frå Marinens hovudverft i Horten frå 1964–1966.
– KNM Oslo gjekk på grunn og sank ved Austevoll sør for Bergen i 1994, medan KNM Stavanger gjekk ut av teneste i 1998 og blei brukt som skytemål i 2001.
– I fjor blei KNM Narvik teken i bruk som museumsfartøy, medan KNM Bergen og KNM Trondheim truleg blir brukt som målfartøy tidlegast frå 2010.
Kjelde: Forsvarsnett.

Hauk-klassa
– Dei 14 missiltorpedobåtane i Hauk-klassa blei levert frå Bergen mekaniske verksted og Westermoen hydrofoil i Alta frå 1979-1980.
– Frå 2001 fekk fartøya levetidsforlenging slik at dei skulle halde fram til 2015. I tillegg blei Penguin-missil og eit avansert sensorsystem montert.
Kjelde: Forsvarsnett